A A A

Rozliczanie VAT’u od usług elektronicznych od 2015 roku.

Z początkiem 2015 roku wchodzą w życie nowe regulacje, dotyczące opodatkowania podatkiem VAT usług elektronicznych, a także usług telekomunikacyjnych i nadawczych. Zmiany te wynikają z uchwalonej 25 lipca 2014 roku noweli ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy Ordynacja podatkowa, opublikowanej w Dzienniku Ustaw z dnia 3 września 2014 roku pod poz. 1171.


W istocie stanowią one implementację dyrektywy Rady 2008/8/WE z dnia 12 lutego 2008 r. zmieniającej dyrektywę 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.Urz. UE L 77 z dnia 23.03.2011, s. 1) w odniesieniu do miejsca świadczenia usług i rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 1042/2013 z dnia 7 października 2013 roku, zmieniającego rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 282/2011 z dnia 15.03.2011, ustawnawiającego środki wykonawcze do wyżej wymienionej dyrektywy w odniesieniu do miejsca świadczenia usług.


Według przepisu art. 2 pkt 26 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług w brzmieniu obowiązującym do końca 2014 roku, przez usługi elektroniczne rozumie się usługi świadczone drogą elektroniczną. Nowela tej ustawy z lipca 2014 roku, za usługi elektroniczne uznaje „usługi świadczone za pomocą środków komunikacji elektronicznej, o których mowa w art. 7 rozporządzenia 282/2011”. Znajdujemy zatem bezpośrednie odesłane do przepisów unijnych. Przepis art. 7 ust. 1 tegoż rozporządzenia unijnego precyzuje tą polską definicję usług elektronicznych następująco: „do usług świadczonych drogą elektroniczną, o której mowa w dyrektywie 2006/112/WE, należą usługi świadczone za pomocą Internetu lub sieci elektronicznej, których świadczenie – ze względu na ich charakter – jest zasadniczo zautomatyzowane i wymaga minimalnego udziału człowieka, a ich wykonanie bez wykorzystania technologii informacyjnej jest niemożliwe”.

Znowelizowane przepisy przede wszystkim dokonują zmiany w zakresie zasad określania miejsca świadczenia usług elektronicznych, To zaś wpływa bezpośrednio na wysokość i sposób rozliczania podatku VAT z tytułu świadczenia tych usług.


Stan obecny.

Zgodnie z art. 28k ustawy o podatku od towarów i usług w brzmieniu obowiązującym do końca 2014 roku polski usługodawca sprzedający usługi elektroniczne, telekomunikacyjne lub nadawcze podmiotowi niebędącemu podatnikiem posiadającemu siedzibę, stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu w państwie unijnym, opodatkowuje sprzedaż podatkiem VAT w Polsce, czyli w taki sam sposób, jakby dokonywał sprzedaży na rzecz osoby zamieszkującej w Polsce.


Stan przyszły.

Od początku 2015 roku miejscem opodatkowania usług elektronicznych w opisanym wyżej przypadku będzie miejsce, w którym ci usługobiorcy posiadają siedzibę, stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu, czyli państwo unijne miejscowo właściwe dla usługobiorcy. Zatem polski usługodawca będzie zobowiązany naliczyć i odprowadzić do urzędu skarbowego w kraju nabywcy, podatek w stawce obowiązującej w danym kraju. Dotyczy to zarówno stawki podatku, jak i wszystkich czynności (fakturowania, skutków opóźnienia zapłaty podatku itp.).


Z przepisów unijnych wynikają dwa mechanizmy regulujące zasady dokonywania rozliczeń w przypadku świadczenia usług elektronicznych przez podatników unijnych na rzecz odbiorców w innych państwach członkowskich:

  • rejestrowanie się usługodawcy jako czynny podatnik VAT w każdym z państwczłonkowskich, w którym posiada on usługobiorców, co oznacza, że w każdym z tych państw indywidualnie składa deklaracje podatkowe i dokonuje wpłat podatku,

  • dokonywanie rejestracji i wszelkich rozliczeń za pośrednictwem tzw. małego punktu kompleksowej obsługi – MOSS ( Mini One Stop Shop).

 

Wybór jednej z tych metod wyklucza drugą – podatnik rozliczający się za pośrednictwem MOSS nie może zarejestrować się do VAT w kraju członkowskim, w którym świadczy usługi. Prowadzenie rozliczeń za pośrednictwem MOSS stanowi znaczenie uproszczenie systemu.


Rozliczenia za pośrednictwem MOSS.

Podatnik zarejestrowany w małym punkcie kompleksowej obsługi w danym państwie członkowskim (państwo członkowskie identyfikacji), będzie składał w MOSS drogą elektroniczną kwartalną deklarację VAT, obejmującą sprzedaż usług telekomunikacyjnych, nadawczych i elektronicznych, świadczonych na rzecz osób niebędących podatnikami w innych państwach członkowskich (państwa członkowskie konsumpcji), wskazując należną kwotą podatku VAT. Państwo członkowskie identyfikacji będzie zobowiązane przekazać tą deklarację wraz z zapłaconą kwotą podatku VAT do wynikających z deklaracji państw członkowskich konsumpcji. Deklaracje VAT składane MOSS będą deklaracjami dodatkowym względem deklaracji, składanych przez podatnika w swoim państwie członkowskim w ramach krajowych obowiązków w zakresie VAT.


W małym punkcie kompleksowej obsługi dostępne będą dwie procedury:

  • procedura unijna, przeznaczona dla podatników mających siedzibę działalności gospodarczej w UE, a w przypadku braku siedziby działalności gospodarczej w UE, podatnik posiadający stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na ternie UE,
  • procedura nieunijna, dla podatników niemających takiej siedziby na terenie UE (t.j. dla podatników, który nie posiadają w UE siedziby działalności gospodarczej ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej oraz podatników nie zarejestrowanych ani w inny sposób nie objętych obowiązkiem rejestracji w UE).

 

Podatnik objęty procedurą unijną będzie posługiwał się tym samym indywidualnym numerem identyfikacyjnym VAT, który służy do jego identyfikacji do celów VAT w państwie członkowskim identyfikacji. Inaczej będzie w przypadku podatników objętych procedurą nieunijną. W przypadku procedury nieunijnej podatnik może wybrać dowolne państwo członkowskie jako państwo członkowskie identyfikacji. Państwo to nada podatnikowi indywidualny numer identyfikacyjny VAT (w formacie EUxxxyyyyyz).


Chcąc rozliczać się z zastosowaniem procedury MOSS, podatnik musi złożyć zgłoszenie rejestracyjne do Drugiego Urzędu Skarbowego Warszawa-Śródmieście. Od 1października 2014 roku można składać już zgłoszenia rejestracyjne (VIU-R oraz VIN-R), które są dostępne na stronie internetowej Ministerstwa Finansów. Rejestracja następuje od pierwszego dnia kwartału następującego po okresie, w którym złożono informację do organu podatkowego, stąd też wszystkie zgłoszenia przesłane jeszcze w tym roku, zaczną działać od 1 stycznia 2015 roku. W pewnych przypadkach podatnik może wybrać procedurę rozliczeń za pośrednictwem MOSS po rozpoczęciu realizacji usług, pod warunkiem że podatnik poinformuje państwo członkowskie identyfikacji o rozpoczęciu działalności w ramach tej procedury do dziesiątego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym po raz pierwszy wykonano usługę. Termin ten ma zastosowanie również do ewentualnych wszelkich zmian w danych rejestracyjnych, w przypadku gdy dokonano już zgłoszenia. Jeżeli podatnik nie dotrzyma terminu zgłoszenia do procedury MOSS, zobowiązany jest do zarejestrowania się i rozliczania VAT w państwach członkowskich konsumpcji, w których znajdują się jego usługobiorcy.


Podatnik rozliczający się za pośrednictwem MOSS będzie zobowiązany do składania drogą elektroniczną deklaracji rozliczeniowych za każdy kwartał kalendarzowy, niezależnie od tego, czy faktycznie świadczył usługi (jeżeli nie świadczono żadnych usług w UE w danym kwartale, będzie obowiązek złożenia deklaracji zerowej). Deklarację będzie trzeba złożyć w terminie 20 dni od zakończenia kwartału. Co ważne, termin składania deklaracji nie będzie ulegał przesunięciu, jeżeli data obowiązku złożenia deklaracji będzie przypadła w weekend lub w dniu ustawowo wolnym od pracy. MOSS każdej deklaracji nada unikalny numer referencyjny. W tym samym terminie podatnik winien uregulować podatek wynikający z rozliczenia kwartalnego, podając w treści dokumentu płatności wspominany numer referencyjny. W taj sytuacji istotna może okazać się możliwość zapisania deklaracji rozliczeniowej na etapie jej tworzenia w celu późniejszego uzupełnienia.


Deklaracja VAT dla MOSS będzie zawiera szczegółowe informacje, dotyczące usług świadczonych na rzecz usługobiorców danego państwa członkowskiego, ale nie obejmuje przychodów ze świadczenia przez podatnika na rzecz usługobiorców podatnika w państwie członkowskim identyfikacji, które podatnik rozlicza w deklaracji VAT składanej w ramach obowiązków krajowych. Podatnik nie będzie mógł złożyć deklaracji VAT w ramach MOSS przed końcem okresu rozliczeniowego. Wszelkie zmiany w treści deklaracji wymagają korekty w odniesieniu do pierwotnej deklaracji, a nie do korekty deklaracji sporządzonych wcześniej. Wzory deklaracji nie są jeszcze dostępne.


Jeżeli okaże się, że podatnik nie złożył deklaracji w ciągu 30 dni od zakończenia kwartału, otrzyma od MOSS ponaglenie drogą elektroniczną. Kolejne ponaglenia będą wysyłane już przez państwa członkowskie konsumpcji. Jeżeli podatnik otrzyma ponaglenie dotyczące trzech kolejnych kwartałów i nie złoży deklaracji w terminie 10 dni od wystosowania każdego z tych ponagleń, zostanie uznany za osobę uporczywie uchylającą się od przestrzegania zasad procedury MOSS i w związku z tym zostanie z niej wykluczony. To będzie wiązało się z koniecznością rejestrowania się jako czynny podatnik VAT w każdym z państw członkowskich, w którym będą nabywane usługi danego podatnika, jak również ze składaniem deklaracji rozliczeniowych według wzorca danego państwa i zgodnie z obowiązującą w tym państwie procedurą oraz z dokonywaniem wpłat na rachunek bankowy urzędu skarbowego właściwy dla danego państwa.


Kwoty w deklaracji rozliczeniowej należy podać w euro, z tym, że państwa członkowskie identyfikacji, które nie przyjęły jeszcze euro, mogą ustalić, że kwoty w deklaracji rozliczeniowej będą podawane w ich walucie krajowej. Jednak przekazując informację poszczególnym państwom członkowskim konsumpcji, państwo identyfikacji jest zobowiązane przeliczyć kwoty z waluty krajowej na euro według kursu wymiany opublikowanego przez Europejski Bank Centralny w ostatnim dniu okresu sprawozdawczego. Za moment wpłaty podatku przez podatnika uznaje się dzień uznania rachunku bankowego państwa członkowskiego identyfikacji. W przypadku braku terminowej wpłaty podatku, dalsze postępowanie ponaglające jest takie samo, jak w przypadku niezłożenia w terminie deklaracji rozliczeniowej. W skrajnym przypadku prowadzi ona do wykluczenia podatnika z procedury MOSS, chyba że niezapłacone kwoty są mniejsze niż 100 euro za każdy kwartał. Wszelkie kary i opłaty związane z dokonaniem płatności po terminie należą do kompetencji państwa członkowskiego konsumpcji zgodnie z obowiązującymi w nim przepisami i procedurami.


Fakturowanie i ewidencja.

Sposób prowadzenia ewidencji przez podatnika, został określony w rozporządzeniu Rady WE nr 967/2012 (art. 63c). Powinna ona zawierać następujące informacje:

  • informacje o państwie członkowskim konsumpcji, na rzecz którego świadczona była usługa,
  • rodzaj świadczonej usługi,
  • określenie miejsca, w którym usługobiorca ma siedzibę lub stałe miejsce zamieszkania, lub zwykłe miejsce pobytu,
  • dane o wszelkich płatnościach z tytułu świadczenia usługi,
  • data świadczenia usług,
  • kwota należnego VAT.

 

Ewidencję tą należy przechowywać przez okres 10 lat od zakończenia roku, w którymświadczono usługę oraz rozliczono transakcję. Na wezwanie organu podatkowego państwa członkowskiego identyfikacji, podatnik ma obowiązek udostępnienia tej ewidencji niezwłocznie drogą elektroniczną. Nieudostępnienie tej ewidencji w terminie miesiąca od otrzymania ponaglenia, zostanie uznane za uporczywe nieprzestrzeganie zasad związanych z procedurą MOSS i doprowadzi do wykluczenia z tej procedury. W zakresie wystawiania faktur obowiązują przepisy państwa członkowskiego konsumpcji.


Wydaje się, że firmowa księgowość, biura rachunkowe oraz doradcy podatkowi, obsługujący podatników świadczących usługi elektroniczne, telekomunikacyjne i nadawcze w najbliższych latach będą miały co robić. Obsługując takich podatników, szczególnie należy zwrócić uwagę na: wpisanie do dowodu zapłaty podatku numeru referencyjnego złożonej deklaracji rozliczeniowej, terminową wpłatę podatku oraz prowadzenie ewidencji we wskazany sposób. Dodatkowo należy sprawdzić znajomość przepisów podatkowych państw członkowskich WE w odniesieniu do zasad wystawiania faktur i ich korekt.


Łódź, dnia 15.12.2014 roku.

Autor: Leon Kaźmierczak, księgowy (św.kwalif. nr 4014/97)